Samen leren voor verandering

Lessen uit een kwalitatieve synthese van acht studies naar dynamische multistakeholdersamenwerking

Samenvatting

In dit themanummer over ‘samenwerken, samen leren in authentieke multistakeholdersamenwerkingen’ zijn acht bijdragen opgenomen. Deze zijn geselecteerd omdat ze inzicht bieden in dynamieken in de samenwerking, dan wel hoe samenwerking zich ontwikkelt door de tijd. In dit artikel ga ik in op terugkerende clusters van aandachtspunten, onzekerheden en spanningen in multistakeholdersamenwerking vanuit een kwalitatieve evidentie synthese van de acht studies. Hiermee beoog ik een bijdrage te leveren aan theorieontwikkeling over samenwerking als relationele en gelaagde praktijk. Twee vragen staan hierbij centraal:

1. Wat kenmerkt de dynamische samenwerking?
2. Hoe kunnen dergelijke samenwerkingen pedagogisch productief worden gemaakt?

Over de studies heen heb ik zes clusters van terugkerende onzekerheden en spanningen geïdentificeerd die zich manifesteren in dergelijke samenwerkingen, rondom richting, governance, netwerkontwikkeling, leren, waarde en temporaliteit. Een belangrijke les blijkt dat het expliciteren, bespreken en relationeel exploreren van deze inherente spanningen als iteratief en continu proces bepalend lijkt voor ontwikkeling van de samenwerking met  daarbij het belang van het zorgdragen van een grensinfrastructuur. Ik beschouw wat de bevindingen betekenen voor de ontwikkelrichting van het beroeps- en wetenschappelijk onderwijs vanuit onderwijs voor transitie, alsook vanuit de eigenstandige transitieopgave van het onderwijs.

Ik sluit deze beschouwing af met enkele onderzoeksimplicaties.