Met vertrouwen in het diepe

Condities voor transformatieve leerervaringen in CEL onderwijs

Samenvatting

Community Engaged Learning (CEL) is nauw verbonden met transformatief leren, omdat studenten geconfronteerd worden met onbekende plekken, perspectieven en gemeenschappen. Deze ontmoetingen kunnen aanzetten tot kritische reflectie, herziening van overtuigingen en handelen, de essentie van transformatief leren, maar doen dat niet altijd (Donahue & Plaxton-Moore, 2018; Mezirow, 1997). Daarom was de onderzoeksvraag: Wat zijn de condities die transformatieve ervaringen van studenten in een sociaal-geografische CEL-cursus uitlokken?

Hiervoor werden reflectieverslagen van studenten uit de CEL-cursus Stadsstudio van de opleiding Sociale Geografie en Planologie (Universiteit Utrecht) geanalyseerd.

Uit de analyse bleken drie condities: ten eerste het werken op locatie met ‘echte’ mensen op ‘echte’ plekken waar het vraagstuk zichtbaar wordt. Ten tweede in vertrouwen genomen worden door een partner en docenten, oftewel een gelijkwaardige samenwerking. Ten derde de aard van de opdracht, veel verantwoordelijkheid en onduidelijkheid. Deze condities lokken volgens de studenten emoties uit zoals onzekerheid, ongemak, trots, verbondenheid en vertrouwen die op hun beurt transformatie aanwakkeren.

Om transformatie in CEL onderwijs te faciliteren kunnen docenten, coördinatoren en partners het onderwijs op locatie organiseren, studenten veel zeggenschap geven en zeker in de oriënterende fase van de cursus de onduidelijkheid niet oplossen voor studenten. Daarbij moeten ze in dialoog blijven en een veilige omgeving creëren.