Verduurzamen of uitputten?

Paradoxen en grenswerk in een hybride leeromgeving

Samenvatting

Hybride leeromgevingen verbinden beroepsonderwijs, overheid en bedrijfsleven en worden in toenemende mate ingezet om leren en innoveren rond realistische beroepsopgaven te koppelen. In deze tussenruimte stuiten grenswerkers op paradoxale spanningen: persistente, onderling afhankelijke tegenstellingen die niet oplosbaar zijn, maar dagelijks hanteerbaar moeten worden gemaakt.

Hoe deze spanningen in de praktijk worden ervaren, geduid en gehanteerd, is empirisch onderbelicht en vormt de onderzoeksvraag van dit artikel. In een kwalitatieve single-case studie is een retrospectieve, longitudinale reconstructie gemaakt van Digiwerkplaats Haaglanden (2019-2025). De analyse is gebaseerd op basis van zeven semi-gestructureerde interviews met grenswerkers, aangevuld met project- en beleidsdocumentatie. De analyse volgde de Gioia-methodologie, gecombineerd met een tijdlijnreconstructie om persistentie en intensiteit van paradoxen door de tijd heen in beeld te brengen.

De resultaten identificeren zes met elkaar verweven paradoxen geclusterd rond rond performing, organizing, belonging, en learning. Deze persisteren gedurende zeven jaar, maar variëren in intensiteit; grenswerkers maken ze hanteerbaar via discursieve, relationele en praktijkgerichte mechanismen. Waar deze tekortschieten, resteert verduren of vertrek. Een verduurzamingsdynamiek, die samenhangt met subsidie-eisen rond opschaling, verknoopt bestaande paradoxale spanningen en kan deze intensiveren.

De casus wijst erop dat duurzame hybride leeromgevingen baat hebben bij expliciete erkenning van paradoxen, bescherming van de relationele inbedding, en governance die randvoorwaarden van grenswerk creëert.