Besturen in turbulente tijden

Professionele dialoog voor diversiteit en inclusie in het hoger onderwijs

Samenvatting

Maatschappelijke spanningen vinden hun weerslag in het hoger onderwijs als minisamenleving. Hogescholen worden geconfronteerd met druk om bepaalde standpunten in te nemen of grenzen te stellen vanuit één dominant perspectief; keuzes die kunnen schuren met het belang van diversiteit en inclusie. Dit artikel onderzoekt hoe het hoger onderwijs door middel van ‘professionele dialoog’ ruimte kan bieden aan uiteenlopende perspectieven van, en wederzijds begrip tussen, studenten en medewerkers, en zo kan bijdragen aan diversiteit en inclusie. Op basis van een casestudy bij een hogeschool in de Randstad zijn twee dialogen geanalyseerd waarin studenten, medewerkers en bestuurders in gesprek gingen over ethische aspecten bij externe samenwerkingen. De resultaten laten zien dat onder (heetgebakerde) oproepen tot een specifiek soort handelen, verschillende betekeniskaders (frames) schuil gaan, en dat deze vraagstukken gekenmerkt worden door dilemma’s en paradoxen die zich niet eenvoudig laten oplossen. Professionele dialoog maakte het mogelijk deze conflicten zodanig te onderzoeken dat meerstemmigheid een plek krijgt, zonder dat consensus behoeft te worden nagestreefd. De studie concludeert dat professionele dialoog niet zozeer bijdraagt aan het oplossen van conflicten, maar aan het zichtbaar en hanteerbaar maken van onderliggende spanningen, dilemma’s en paradoxen. Juist door deze niet te reduceren tot eenduidige keuzes, ontstaat ruimte voor meerstemmigheid en wederzijds begrip. Daarmee kan professionele dialoog worden begrepen als een betekenisgevende bestuurlijke praktijk die inclusie versterkt, doordat uiteenlopende perspectieven daadwerkelijk een plek krijgen in het proces van oordeelsvorming en besluitvorming.